موسیقی درمانی

  • تنت به ناز طبیبان نیازمند مباد…
  • وجود نازکت آزرده‌ی گزند مباد…

موسیقی درمانی چیست؟

“…موسیقی درمانی، استفاده‌ی تجویزشده و سازمان‌یافته از موسیقی برای رسیدن به اهداف درمانی، زیر نظر درمانگر آموزش‌دیده(موسیقی درمانگر) است، که به دو شیوه‌ی متداول انجام می‌پذیرد:

  • روش‌های غیرفعال: انتخاب و شنیدنِ موسیقی و بررسیِ اثرات و تصورات ذهنی و روحیِ بیمار.
  • روشِ فعال: نواختن، خواندن، حرکت، بحث و گفتگو پیرامون موسیقی.

موسیقی درمانی را روشی بسیار مؤثر در تقویتِ روابط بین فردی، رشد حس ارزش شخصی و خودشکوفایی و استقاده از پتانسیلِ ریتم برای ایجاد نیرو و نظم می‌داند.” {موسیقی‌درمانی/ دکتر علی‌زاده‌محمدی}

برخی کاربردهای علمی موسیقی درمانی:

“…غالبا اختلالات روانی با تأثرات عاطفی و خلقی همراه است. در ساختار موسیقی هم حالت عاطفی است و هم پردازش ذهنی. ارتعاشات موسیقی بر حالات روانی شنونده اثر می‌کند، تداعی‌های او را فعال می‌کند و راه را برای نفوذ هموار می‌کند. موسیقی درمانگر از الحان خاصی برای تغییر حالات بیمار استفاده می‌کند. تحقیقات زیادی انجام شده، حتی در کشور ما ده‌ها پژوهش وجود دارد که نشان می‌دهد که موسیقی می‌تواند بر افسردگی و اضطراب بیماران اثر کند یا روابط اجتماعی بیماران اسکیزوفرن را تقویت کند یا از غم‌زدگی سالمندان کم کند. خصوصاً در زمینه‌ی کودکان اثر موسیقی زیاد گزارش شده. برای مثال خواندن آواز ملایم به افراد و کودکانی که وسواس دارند یا گوشه‌گیر و خجالتی‌اند کمک می‌کند که خود و صدای خود را بهتر کنند و به ارتباطی راحت با نفس و صدایشان دست یابند، هم چنین آرامش گیرند، خودشان را بهتر بپذیرند و ترس و گوشه‌گیری‌شان کمتر شود.
کودکان پرخاشگر و ناسازگار نیز با نواختن سازهای کوبه‌ای مثل طبل و ضرب و سازهای تیغه‌ای مانند زیلوفون‌ها و متالوفون‌ها آرام‌تر می‌شوند. همین طور آموزش حرکات موزون همراه با موسیقی می‌تواند کنترل رفتار را به این کودکان آموزش دهد. همچنین برای کودکان افسرده نیز می‌توان روش‌های مختلفی را طراحی کرد…”

تاریخچه‌ی موسیقی درمانی:

“…تاریخ مشخصی برای موسیقی درمانی وجود ندارد، همان‌طور که برای شروع علوم پزشکی، فیزیک و ریاضی آغازی واقعی نمی‌توان تعیین کرد. در قدیم، یعنی حدود پنج هزار سال پیش، از موسیقی برای خروج ارواح خبیثه و تماس با نیروهای آسمانی استفاده می‌کردند. پس از دو – سه هزار سال، استفاده از حالات خلسه‌آور موسیقی در فرهنگ ملل رواج پیدا کرد تا قرن دوازدهم که یونانیان نگاهی تجربی به موسیقی پیدا کردند و از آن به عنوان وسیه‌ای برای ایجاد تعادل در چهار مزاج و تنظیم روحیات استفاده نمودند.
…مهم ترین دوره ی زمانی در حول موسیقی درمانی به قرن شانزدهم برمی‌گردد که ارتباط نزدیکی بین موسیقی و طب به وجود آمد و پزشکان و موسیقیدانان اثر موسیقی را بر بیماران و مداوای امراض روانی به خصوص مالیخولیا، متمرکز و مقالات و کتبی را نیز تألیف کردند. بعد از جنگ جهانی دوم کاربرد موسیقی به عنوان یک روش درمانی توسعه یافت و انجمن‌های موسیقی درمانی تأسیس شدند…” و سپس به شکل رشته‌های تبیین‌یافته‌ی دانشگاهی تدریس شد.

موسیقی‌درمانی در ایران:

“…جایگاه موسیقی درمانی در ایران بیشتر تاریخی و توصیفی است و هنوز به طور جدی راهی برای درمان پیدا نکرده است، فعالیت‌های پراکنده‌ای در تعدادی از دانشگاه‌ها و مراکز درمانی انجام شده و رسالاتی هم در این حوزه نوشته شده‌است و مراکزی نیز به ثبت رسیده:

  • نخستین مرکز ثبت شده در ایران، مؤسسه ی آموزشی و پژوهشی موسیقی درمانی است که توسط دکتر علی زاده‌محمدی در سال ۱۳۶۹ با هدف موسیقی درمانی کودکان استثنایی در ایران تأسیس گردید.
  • بعد از آن انجمن‌هایی از جمله انجمن موسیقی درمانی ایران در سال ۱۳۸۰ در انستیتوی روان پزشکی تهران تأسیس شدند.
  • همزمان انجمن‌ها و مراکز دیگری نیز شروع به فعالیت کردند.

این مؤسسات یا انجمن‌ها تاکنون توانسته‌اند جنبه‌هایی از دانش موسیقی درمانی را در ایران معرفی کنند.

  • در حال حاضر مؤسسه و انجمن موسیقی درمانی که در مرکز مطالعات هنردرمانی دانشگاه شهید بهشتی و پژوهشکده ی خانواده دایر است کار تدریجی خود را در زمینه‌ی پژوهش و درمان ادامه می‌دهد و با تأسیس کلینیکی در این محل فعالیت‌های موسیقی و هنردرمانی انجام می‌دهد…”

 

منبع: مطالب این مقاله برگرفته از مقدمه‌ی کتاب موسیقی درمانی نوشته‌ی دکتر علی زاده‌محمدی است.

—> ما را در تکمیل این مقاله یاری کنید. <—

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این فیلد را پر کنید
این فیلد را پر کنید
لطفاً یک نشانی ایمیل معتبر بنویسید.
برای ادامه، شما باید با قوانین موافقت کنید

فهرست